Thánh Tôma ĐINH VIẾT DỤ

Tiểu sử

Tôma Đinh Viết Dụ sinh khoảng năm 1783, tại làng Phú Nhai, tỉnh Nam
Định. Được Chúa kêu gọi từ bé, cậu đã quyết tâm sống đời tu trì. Sau khi thụ
phong linh mục, cha Dụ xin nhập dòng Đaminh và khấn ngày 21.12.1814. Cha là
một tông đồ nhiệt thành dấn thân vì lợi ích các linh hồn. Đồng thời, cha cũng là
một tu sĩ gương mẫu về đời sống chiêm niệm, ngày đêm chìm đắm trong suy
gẫm cầu nguyện, đến nỗi các bạn trong dòng đã gọi ngài là “Thánh Brunô Việt
Nam.”

Cha Dụ đã hoạt động tông đồ nhiều nơi, trước khi tới họ Liễu Đề, Bùi Chu,
thay thế cha Phêrô Tuần bị bắt năm 1838. Ngày 25.05.1839, dưới thời vua Minh
Mạng cấm đạo, Tổng đốc Trịnh Quang Khanh dẫn 800 quân lính bao vây, lục
soát làng Liễu Đề, vì có người chỉ điểm báo tin: danh “Trùm Vọng”, tức cha
Hermosilla Vọng, đang ở đó. Nhưng lính không bắt được cha Vọng. Phần cha
Dụ, khi vừa hoàn tất thánh lễ tại nhà bà Anê Thu, được tin quan quân đã vây kín
làng, biết không kịp đến nơi trú ẩn cách đó hơi xa, cha đành cải trang thành
người làm vườn qua nhà bên cạnh lúi húi ngồi nhổ cỏ. Quân lính đi ngang qua
không biết, nhưng người tố cáo nhận ra được và nói:
- Đạo trưởng đấy.
Thế là cha bị bắt và dẫn đến quan đang ở đình làng. Cha bình tĩnh nói:
- Tôi là đạo trưởng, có nhiệm vụ coi sóc giáo hữu ở đây.
Tiếp đó, quan hỏi về thừa sai Vọng và các linh mục khác ở đâu, cha nhất
quyết không trả lời chi cả. Quan tức giận cho lục soát khắp người xem có tiền
bạc giấy tờ gì không. Nhưng ông hoàn toàn thất vọng, vì chỉ thấy có một chuỗi
tràng hạt Mân Côi. Lính tịch thu và đánh cha 21 roi. Cha vui vẻ chịu đòn, không
một lời than van oán trách. Bà Anê Thu, vì không kịp cất giấu đồ lễ, nên cũng bị
bắt trói và giữ tại đình làng 24 tiếng đồng hồ mới được về.
Xin vâng ý Cha.
Cha Tôma Dụ bị đóng gông vào cổ, tay chân mang xiềng xích như một tội
phạm và bị giải lên tỉnh Nam Định. Các quan ở đây tiếp tục tra vấn nhiều lần,
khuyến dụ cha đạp lên Thánh Giá. Nhưng mặc cho những lời dụ dỗ hay dọa nạt,
cha Dụ vẫn cương quyết không xúc phạm đến Thập Giá, và không cung khai
điều gì hại đến các tín hữu. Cha bị đánh đập tàn nhẫn nhiều lần, lần thứ nhất 90
roi, lần hai 30 roi, lần khác 20 roi và phải đón nhận nhiều lời mắng nhiếc chế
nhạo của dân chúng tò mò đến xem.
Sau những cuộc tra tấn, cha Dụ bị tống giam vào ngục, ban ngày mang gông

xiềng, ban đêm bị cùm chân, thêm vào đó là chịu đói khát, chịu nóng bức hôi
hám khổ cực khôn tả. Vị tông đồ của Chúa chẳng những tỏ ra nhẫn nhục, mà
còn vui vẻ coi đó là cơ hội tốt để suy niệm và bước theo chân Đức Kitô tử nạn.
Chứng nhân Giuse Hiền thuật lại chuyện mẹ của ông ta, giả làm hành khất vào
tận ngục thăm cha. Khi thấy cha tiều tụy vì những cuộc tra tấn, bà khóc lên nức
nở, cha nói với bà: “Sức lực tôi tuy giảm, nhưng tôi còn có thể chịu đựng được
nữa. Chúa chúng ta đã chịu bao cực khổ để cứu độ nhân loại, tôi cũng sẵn lòng
chịu những sự khổ này để nên giống Chúa Kitô phần nào.”
Để danh Chúa cả sáng.
Lần thứ hai bà vào thăm, cha Dụ cho biết những cực hình sau này cha cảm
thấy không đau đớn như trước, hình như Chúa đã giảm bớt sự đau khổ cho cha.
Khi bà chào tạm biệt, cha nói: “Tôi không biết ngày nào sẽ được hiến dâng mạng
sống vì Chúa, có thể anh chị em không còn gặp tôi nữa. Bà hãy cầu nguyện, xin
Chúa ban cho tôi ơn nhẫn nại chịu đựng tất cả những điều người ta gây cho tôi
để danh Chúa được cả sáng.”
Sau sáu tháng giam cầm và tra tấn, quan tuyên bố bản án với những lời sau:
“Đạo trưởng Tôma Đinh Viết Dụ bị kết án trảm quyết vì tội truyền bá Gia Tô tả
đạo. Các quan đã hết sức khuyến dụ, dọa nạt và tra tấn để bắt y quá khóa theo
luật nước, nhưng y không chịu. Y đã trở nên chai đá không gột rửa được những
điều dị đoan đã quá ăn sâu... Do đó mọi người thấy rõ y là kẻ điên khùng cố chấp
bất trị, đáng khinh dể. Vậy phải nghiêm trị, còn phàn nàn gì nữa.”
Thực tế, cha Dụ nghe bản án có phàn nàn chi đâu. Ngày 07.11, vua Minh
Mạng ký án. Ngày 12.11, án về tới Nam Định. Khi ấy có cha Đaminh Nguyễn
Văn Xuyên cũng thuộc dòng thánh Đaminh đã bị bắt ngày 18.08 được đưa tới
trại giam chung và cùng bị án tử với cha Dụ. Hai anh em gặp nhau trong tù tay
bắt mặt mừng, hàn huyên tâm sự. Hai cha xưng tội với nhau, an ủi khuyến khích
nhau kiên trì đến cùng.

Ngân khánh trên Thiên Quốc.
Ngày 26.11.1839, hai vị tông đồ Chúa bị điệu đến nơi xử án. Hai vị ung dung
bước đi giữa một đoàn quân oai vệ, có các quan cỡi voi chỉ huy với cờ quạt
chiêng trống, và theo sau là đông đảo dân chúng. Vai mang gông, tay mang
xiềng, hai vị vừa đi vừa cầu nguyện, dáng điệu hân hoan khiến mọi người phải
sửng sốt bỡ ngỡ. Quan hỏi lại lần chót xem nếu chịu xuất giáo sẽ được tha. Hai
cha trả lời ngắn gọn “Không” rồi tiếp tục cầu nguyện cho tới khi đến pháp
trường Bảy Mẫu. Bà Maria Ơn có mặt trong buổi hành quyết thuật lại rằng: “Tôi
thấy hai cha quỳ xuống, chắp tay lại, mắt hướng lên trời. Lính cưa gãy gông, chặt
đứt xích sắt, trói tay vào cọc rồi chém cổ hai cha”. Sau khi thi hành án trảm, lý
hình tung đầu hai cha lên cao làm ba lần và nói: “Đầu đạo trưởng đã bị chém
đây”.
Cha Tôma Đinh Viết Dụ hưởng thọ 56 tuổi, đã lãnh phúc tử đạo đúng vào
năm kỷ niệm Ngân Khánh linh mục của cha. Một mùa ngân khánh được ghi vào
lịch sử Giáo Hội. Thi thể hai cha được an táng ngay tại pháp trường, rồi đến
tháng giêng năm 1841, tín hữu cải táng về Lục Thủy.
Đức Giáo Hoàng Lêo XIII suy tôn linh mục dòng Đaminh, cha Tôma Đinh
Viết Dụ lên bậc Chân Phước ngày 27.5.1900.
Từ đó, hài cốt vị tử đạo được đặt trong hòm gỗ sơn son thiếp vàng trưng bày
tại đền thờ Phú Nhai. Muôn đời sẽ mãi mãi ghi nhớ hình ảnh người chứng nhân
đức tin, một người con yêu của Nữ Vương Rất Thánh Mân Côi.