Thánh Giuse HOÀNG LƯƠNG CẢNH

Tiểu sử

Giuse Hoàng Lương Cảnh sinh ra dưới thời Chúa Trịnh Doanh năm 1763 tại
làng Vân (hoặc Ngàn Vân), tỉnh Bắc Giang. Sống ở làng Thổ Hạ, huyện Yên Việt.
Ông được mọi người quý mến, nổi tiếng hiền lành và bác ái. Là một lang y, ông
tận tụy với các bệnh nhân, thường chữa trị miễn phí cho người nghèo. Tuy
không đi tu, nhưng trọn ngày sống của ông được dệt bằng kinh nguyện và các
việc tông đồ. Ông đã rửa tôi nhiều người trong giờ hấp hối, đặc biệt cho trẻ em.
Giáo dân Thổ Hà tín nhiệm và bầu ông làm Trùm họ. Từ đó, ông càng hăng say
hơn với việc truyền giáo phục vụ cộng đoàn dân Chúa.
Đầu tháng 07.1838, đang khi quân lính vây bắt các giáo hữu làng Thổ Hà, có
người mời ông đến chữa bệnh và rửa tội cho con họ. Dù biết nguy hiểm, ông
Trùm vẫn tìm cách lén đi giúp đỡ. Nhưng khi đến bên đó, quân lính phát giác ra,
bắt ông đeo gông và giải về Bắc Ninh với cha Tự, thầy Úy, ba ông Trùm xứ khác
và một số giáo dân.
Sức mạnh của lời kinh.
Ngày 12.07, quan đưa tất cả ra tòa và bắt họ bước qua Thánh Giá. Ba ông
Trùm kia và một giáo dân nhát gan đã nghe lời để được tha về. Chỉ còn bảy
người tuyên xưng niềm tin là cha Tự, cụ lang Cảnh, hai thầy Úy và Mậu, cùng ba
thanh niên Mới, Đệ, Vinh. Xét rằng cụ Giuse ở chức vị Trùm họ lại cao niên, nên

có ảnh hưởng lớn đến giáo dân, quan kết án cụ như cha Tự, còn năm người kia
chỉ bị án phát lưu.
Dù tuổi già sức yếu, cụ lang Cảnh vẫn giữ lòng trung kiên, vui lòng chấp
nhận mọi hình khổ, không than van, không oán trách. Những lần quan bắt bước
qua Thánh Giá cụ quỳ xuống hôn Tượng Chịu Nạn và thầm thì đọc kinh. Thấy
thế, quan bảo cụ đọc to lên, cụ liền đọc lớn tiếng những lời kinh nguyện cầu thay
cho những lời giải thích lý luận. Khi thì cụ đọc kinh Chúa Thánh Thần: “... Xin
yên ủi chúng con, dạy dỗ chúng con làm những việc lành.. .” khi thì đọc kinh
Thánh Danh Giêsu: “Chúa Giêsu là đựờng nẻo thật, ai theo đường này thì sẽ
sống mãi vui vẻ chẳng cùng...” Đặc biệt có lần cụ đọc một lời kinh làm cho các
quan ngạc nhiên phá lên cười: “Cầu Chúa Giêsu cho các vua trị nước cho yên,
càng ngày càng thịnh.” Họ hỏi tại sao cụ lại cầu cho kẻ hành hạ mình như thế.
Cụ bình tĩnh trả lời cho các quan về giới luật yêu thương của đạo Chúa.
Một lần khác quan hỏi ý kiến về những kẻ bỏ đạo hoặc tố cáo các linh mục,
cụ liền chậm rãi kể tích truyện Giuđa phản thầy vì 30 đồng bạc, rồi cụ thêm:
“Thực ra lính cũng chẳng bắt được Chúa Giêsu, vì khi Chúa nói chính ta đây,
toán lính Do Thái bị té xuống hết. Chính Chúa đưa tay cho họ trói để hoàn tất
việc chuộc tội thiên hạ, trong đó có cả các quan nữa đấy”.
Vinh phúc ngàn thu.
Quan tỉnh Bắc Ninh tội nghiệp người già yếu, nên tìm hết cách khuyên dụ
cụ bỏ đạo về với con cháu. Nhưng cụ trả lời: “Xin quan cứ làm án cho tôi được
chết với cha Tự của tôi, thì tôi mừng rỡ bội phần.” Ngày 05.09.1838, tỉnh Bắc
Ninh nhận được bản án từ kinh đô ra. Thay vì án xử giảo như các quan đề nghị,
bản án quyết định: “Đạo trưởng Nguyễn Văn Tự và đạo mục Hoàng Lương Cảnh
phải trảm quyết ngay tức khắc.”
Khi biết tin sắp bị xử tử, vị linh mục và cụ Trùm họ liền vui vẻ chào giã biệt
các bạn tù. Viên cai ngục kêu riêng cụ Cảnh ra, có ý cho uống chén nước lã để

lấy sức, cụ đáp: “Xin cám ơn, tôi chẳng thiết ăn uống chi nữa, chỉ mong theo cha
tôi ra pháp trường thôi.” Thấy cha Tự mặc bộ tu phục trắng toát trên mình, cụ
cũng khoác tấm áo dòng ba, như biểu hiện nỗi lòng người con Cha Thánh
Đaminh. Cụ nâng niu trên tay ảnh Chuộc Tội nhỏ mà trong hai tháng tù vừa qua
mà cụ đã hôn kính cả ngàn lần, giờ đây là nguồn trợ lực quý giá của cụ trong cơn
thử thách cuối cùng.
Đường ra pháp trường nô nức như ngày hội. Cha Tự vừa đi vừa thong thả
xướng kinh Cầu Các Thánh, cụ lang Cảnh bước đi vất vả hơn vì yếu sức, nhưng
vẫn đều đặn thưa đáp: “Cầu cho chúng tôi.” Hai vị như thấy lòng mình ấm lại vì
như thấy toàn thể chư thánh đều hiện diện đâu đây như sẵn sàng đón mình về
Trời cao. Đến nơi xử, vị chứng nhân đức tin và cha Tự quỳ xuống trên hai chiếc
chiếu nhỏ. Lý hình theo lệnh trống thi hành phận sự, đưa cụ về hưởng Thánh
Nhan Chúa muôn đời. Hôm đó là ngày 05.09.1838, cụ Trùm Cảnh đã quá thất
tuần, 75 tuổi. Thi hài cụ Giuse Cảnh được chôn táng dưới một ngọn đồi gần đấy.
Sau giáo dân làng Thổ Hà rước về họ mình.
Ngày 27.05.1900, Đức Giáo Hoàng Lêo XIII suy tôn cụ Trùm Giuse Hoàng
Lương Cảnh lên bậc Chân Phước của Giáo Hội.