Thánh Giuse ĐẶNG ĐÌNH VIÊN

Tiểu sử

Thánh Giuse ĐẶNG ĐÌNH VIÊN, Linh mục (1785 – 1838)
Noi gương Đấng chăn chiên lành.
Đang trốn trong vườn mía, linh mục Đặng Đình Viên bỗng bàng hoàng nghe
tiếng kêu thảm thiết của đưa bé con người chủ nhà đã cho cha trú ẩn. Thì ra,
quan quân đang tra hỏi để cậu bé chỉ chỗ cha ẩn trốn.
- “Giêsu, Maria, cứu con với!”
Quả là chua xót khi nghe tiếng kêu la đau đớn trong cung giọng ngây thơ đó!
Cha Viên có thể chịu nổi những tiếng kêu xé lòng đứt ruột đó không? Cha có thể
đang tâm trong hoàn cảnh ẩn trốn như thế không? Làm chủ chiên phải sẵn sàng
phục đàn chiên. Nếu vì sứ vụ cha phải trốn tránh quan quyền thì lúc này đây,
cũng chính sứ vụ đó thúc đẩy cha phải ra mặt để cứu đứa trẻ. Cha bước ra khỏi
vườn mía kín đáo và nói:
- Tôi là đạo trưởng Viên các anh đang tìm bắt đây. Xin đừng làm khổ đứa trẻ
này nữa.
Tuổi xanh và lý tưởng.
Giuse Đặng Đình Viên còn có tên là Lương. Sinh năm 1785 tại làng Tiên
Chu, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Khi còn nhỏ, cậu sống và học hành ở họ
Vân, huyện Ân Thi là quê ngoại của cậu. Khi cha mẹ qua đời, cậu Viên theo giúp
các linh mục thừa sai, nên được vào chủng viện.
Năm 1821, thầy Viên thụ phong linh mục và coi sóc giáo hữu làng Lục Thủy,
tỉnh Nam Định. Hai năm sau, cha được cử đi giảng đạo ở xứ Bắc, giúp các họ
Đông Bài, Thiết Nham, Như Thiết, An Mỹ. Suốt 17 năm thi hành sứ vụ linh
mục, cha Viên nổi tiếng là linh mục đạo đức, siêng năng đối với mọi công việc,
làm sáng danh Chúa, cha được mọi người nhận biết và yêu mến.
Ngày 17.04.1838, thầy giảng Vũ Văn Lâm được cha cử đi lãnh dầu thứ Năm
Tuần Thánh bị bắt cùng với sáu bức thư của cha gửi cho hai Đức cha và bốn linh

mục khác. Các quan định giấu nhẹm sáu bức thư này đi, nhưng Tổng đốc Trịnh
Quang Khanh lại đem về khoe với vua Minh Mạng. Vua liền thịnh nộ cho rằng
quan phía Bắc bao che cho tà đạo và dọa truất chức quan Trịnh Quang Khanh
nếu không bắt được người gửi thư và những người được thư gửi đến. Tuần phủ
Hưng Yên là Hà Thúc Lương được lệnh bằng mọi giá phải bắt cha Viên, nếu
không phải chịu tội thay.
Không ngờ chỉ một chút bất cấn, những lá thư của cha Viên đã là nguyên
nhân một chiến dịch bách hại đẫm máu tại Nam Định và Hưng Yên. Hai Đức cha
Delgado Y và Henares Minh, cha Chính Hiền và bao vị tử đạo, chưa kể những
tổn thất về cơ sở và việc xáo trộn mọi sinh hoạt tôn giáo ở tại các giáo xứ.
Tất cả vì con chiên.
Tại Hưng Yên, quan quân lục soát khắp nơi mà vẫn không bắt được cha
Viên. Các quan phải dùng mưu: họ giả mạo thư của gia đình cha và mua chuộc
hai người bà con với cha cũng là người Công Giáo, cầm thư để để đi tìm người
chỉ chỗ cha trốn.
Ngày 01.08.1838, sau khi biết chắc được cha đang trốn ở họ Cầu Chay, xã
Như Thiết, quan cho lính đến vây bắt, nhưng cha kịp thời chạy vào khu vườn
mía rậm rạp. Éo le thay, các quan quân tức giận vì bắt hụt cha, đã dùng mưu mô
bắt ngay đứa con trai con chủ nhà mà cha đang ẩn trốn ra tra khảo. Chính sự đau
đớn và tiếng kêu la thảm khốc của cậu bé đã làm cha xúc động và ra trình diện.
Thế là cha đã cho em không phải một bát nước lã mà là chính bản thân của cha.
Hành vi cao thượng đó chắc chắn đã do từ tấm gương tuyệt vời của Đấng chấp
nhận hy sinh chính mạng sống để cứu độ nhân loại.
Phúc vinh tử đạo.
Tại tỉnh Hưng Yên, các quan bắt cha Viên dịch các bức thư của cha đã bị tịch
thu trước đây ra tiếng Việt. Đến khi thấy các thư đó không có gì là bí mật hay âm
mưu cả, họ liền khuyên cha chối đạo để tha về, cha Viên cương quyết trả lời:

- Dù có chết tôi cũng không quá khóa. Tôi là đạo trưởng mà quá khóa thì ai
theo đạo nữa?
Ngày 03.08, các quan gửi án về kinh xin xử trảm. Ngày 21.03, án lệnh về đến
tỉnh. Các quan cố thuyết phục cha lần cuối nhưng vô hiệu, nên tuyên đọc bản án
và đem thi hành ngay hôm đó. Thẻ bài của cha ghi như sau: “Đạo trưởng Đặng
Đình Viên, tùng gian tà đạo, liên lạc đạo trưởng Tây Nam, tụ tập đạo đồ, đạo
chủng, đạo thư, bất khẳng quá khóa, vi phạm quốc pháp, luật hình trảm quyết.”
Trên đường ra pháp trường Ba Tòa, cha Viên sung sướng cảm động tạ ơn
Chúa. Khi đó hai người họ hàng đã tiết lộ chỗ cha ẩn đến xin cha tha thứ. Cha
nhân từ nói: “Cha tha cho các con...” Cũng như Chúa Giêsu trước giây phút cuối
cùng trên Thập Giá đã sẵng sàng tha thứ cho kẻ làm hại và giết Ngài, giờ đây cha
Viên vui mừng ban lời thứ tha cho hai người nộp mình.
Sau khi ăn chút cơm, cha Viên quỳ trên chiếc chăn bông được trải sẵn, ngửa
mặt lên trời cầu nguyện. Giờ hành xử đã đến, lý hình vung gươm, đưa vị chứng
nhân Đức Kitô đầy lòng trắc ẩn lên đài vinh quang tử đạo. Các tín hữu ùa vào
thấm máu vị tử đạo. Một người lính thấy vậy liền lấy áo ngài cắt ra bán cho họ
nữa. Hôm đó là ngày 21 tháng 8 năm 1838. Thi hài cha đã được khoảng 300 tín
hữu rước long trọng về an táng tại nhà thờ Tiên Chu.
Đức Giáo Hoàng Lêo XIII suy tôn cha Giuse Đặng Đình Viên lên hàng Chân
Phước ngày 27.05.1900.

Thời vua Minh Mạng, hai linh mục Duyệt và Kiên bỏ đạo. Linh mục Duyệt chết không hoán cải. Còn
linh mục Kiên, bị tra tấn đã 87 tuổi, nên liều bước qua Thánh Giá, về sau hoán cải và nhận kỷ luật của Giáo
Hội (Louvet II, sách đã dẫn, tr. 110).

Linh mục Đặng Đình Viên theo đạo gian tà, liên lạc với các linh mục Âu Việt, tụ tập giáo dân, chủng sinh,
tích trữ sách đạo, không chịu bước qua Thánh Giá, vi phạm luật nước, luật xử phải chém.

Tháng 9