Thánh Giacôbê ĐỖ MAI NĂM

Tiểu sử

Giacôbê Đỗ Mai Năm, tên trong sổ là Mai Ngũ, sinh năm 1781, tại làng
Đông Biên, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Cậu Ngũ vào nhà Đức Chúa Trời
từ nhỏ, sau đó học tiếng Latinh ở chủng viện Vĩnh Trị, khi thành thầy giảng thì ở
lại giúp chủng viện luôn. Thầy Năm hiền hòa, vui vẻ nên trẻ em rất mến và thích
thầy. Sau đó ít năm, thầy được đi học thêm thần học và thụ phong linh mục năm

32 tuổi. Cha Năm đi giúp các xứ đạo đây đó, sau lại về giúp nhà trường Vĩnh Trị
khoảng năm 1830.
Từ khi vua Minh Mạng cấm đạo toàn quốc, chủng viện bị giải tán, cha Năm
phải đi ẩn trốn ở nhà các tín hữu. Cha ở nhà ông Trùm Tôn ba năm, họ Kẻ
Nguồi, lần khác tại nhà ông Trùm Đích làng Vĩnh Trị. Trong thời gian ẩn trú
như thế, cha Năm đã sống rất hòa mình vui vẻ với mọi người. Cha hay kể
chuyện cho trẻ em hoặc cùng với các chủng sinh giúp nhổ cỏ ruộng cho chủ nhà,
cha làm các việc nhỏ mọn chẳng phiền hà bao giờ. Đặc biệt cha yêu thương săn
sóc những người nghèo. Tất cả những gì nhận được, cha thường dành dụm cho
họ. Có người bảo cả làng Vĩnh Trị chứa chấp đạo trưởng. Quan cho lính đến vây
làng, bắt được cha Năm cùng với ông Trùm Đích, và con rể của ông là Lý Mỹ.
Cha bị tống giam vào ngục Nam Định.
Gan vàng dạ sắt.
Trước mặt quan, khi được khuyên nhủ bỏ đạo, cha Năm khẳng khái thưa:
“Tôi là đạo trưởng làm sao dám bỏ đạo hay đạp ảnh tượng tôi tôn kính được. Tôi
vốn khuyên dạy người ta phải giữ đạo vững vàng, thà chết không bỏ đạo thì tôi
phải giữ lời tôi đã khuyên dạy người khác chứ. Nếu đạo trưởng mà không dám
chịu chết vì đạo thì còn ai chịu chết vì đạo nữa.”
Sau nhiều lần khuyên dụ, biết không làm cha đổi ý được, các quan không tra
khảo gì thêm nữa, để cho cha được dễ dàng đi lại, gặp gỡ các bạn tù, nhờ đó cha
an ủi, khuyến khích nhiều người trong tù, ban phát bí tích cho họ. Nhất là động
viên ông Trùm Đích bị bắt cùng với cha, ông đã luống tuổi và rất sợ hãi khổ
hình. Cha nói: “Nhờ ơn Chúa giúp sức thì các khổ hình đau đớn thế nào, chúng
ta cũng chịu được.” Cha nhắc đến gương thánh Laurensô bị nung trên giường
sắt, mà vẫn vững tin đến cùng.
Án xử được châu phê. Ngày 12.08 cha Giacôbê Năm cùng với ông Trùm
Antôn Đích, ông Micae Lý Mỹ được phúc tử đạo tại pháp trường Bảy Mẫu, Nam

Định. Cha Giacôbê Năm khi đó được 57 tuổi, thi hành tác vụ linh mục được 25
năm.
Như ngọn đèn luôn tỏa sáng.
Suốt cuộc đời, cha Năm luôn sống hiền hòa, bình dị, thoải mái như cái tên
Năm bình dị. Cuộc đời thầy giảng Năm đầy vui vẻ và cuộc đời linh mục Năm
hoàn toàn giản đơn. Sự đơn giản thoải mái đó, không do hoàn cảnh may mắn dễ
dàng, không do điều kiện bên ngoài, nhưng do chính tâm hồn tràn đầy tình yêu
Thiên Chúa của cha. Cuộc đời xuề xòa vui vẻ của cha đã tỏa trên những người
chung quanh cha thứ ánh sáng tuyệt với của Đức Kitô, Đấng cao cả như thế, mà
khi đến trần gian đã luôn sống hiền hòa khiêm tốn, vui với trẻ thơ và sống với
người cùng khổ.
Trong cái tình huống “dầu sôi lửa bỏng” lúc đó, chắc chắn lễ mừng ngân
khánh linh mục của cha nếu có, cũng chỉ thật âm thầm lặng lẽ. Nhưng diễm
phúc thay cho cha, vì Thiên Chúa đã đưa người tôi tớ trung tín về nước Trời. Và
phải khỏi nói, không một ngân khánh của ai trên trần gian có thể huy hoàng,
long trọng để so sánh được với lễ ngân khánh của cha trên Thiên Quốc.
Thi hài ba vị tử đạo được đưa về an táng tại Vĩnh Trị, dân làng kéo chuông,
đốt đuốc, đón rước cách long trọng. Sau được đưa về nhà chung ở Kẻ Sở.
Đức Thánh Cha Piô XIII suy tôn Chân Phước cho cha Giacôbê Đỗ Mai Năm
ngày 27.05.1900.