Thánh Emmanuel LÊ VĂN PHỤNG

Tiểu sử

Emmanuel Lê Văn Phụng sinh năm 1796 tại họ Đầu Nước ở Cù Lao Giêng,
tỉnh An Giang, thuộc trấn Châu Đốc, Nam Hà. Nhìn bề ngoài, ông Phụng không
mấy hấp dẫn, vì vóc dáng có vẻ dữ dằn, lại hay lớn tiếng với mọi người. Nhưng
trái lại, nhờ tính cương trực, sự dứt khoát cũng như lòng nhiệt thành với việc
chung, ông được bà con tín nhiệm và đề bạt làm “Câu” họ Đầu Nước. Đáp ứng lại
sự tín nhiệm đó, ông Câu Phụng đã góp sức tổ chức giáo họ thêm lớn mạnh ngay
trong thời bách hại đạo dưới thời vua Tự Đức.
Nhờ tài đức của ông, họ đạo đã tái thiết được ngôi thánh đường khang trang,
cất nhà cho các nữ tu và trở thành khu trú ngụ khá an toàn cho các giáo sĩ. Viên

quan huyện địa phương một phần vẫn nhận tài trợ của ông, một phần đã thấy rõ
sinh hoạt tôn giáo không có gì nguy hiểm, nên cho người báo tin trước khi phải
kiểm tra theo lệnh trên, đủ thời giờ để các tín hữu cất giấu ảnh tượng và các vật
dụng tôn giáo.
Tai họa bất ngờ.
Thế nhưng có điều ông Câu Phụng không ngờ tới là món tiền thưởng của
nhà vua vốn có hấp lực với một vài lương dân trong vùng. Những người này chia
nhau theo dõi nhà ông, mỗi đêm họ cử người leo lên cây xoài gần đó để quan sát,
và họ đã toại nguyện. Cuối năm 1858, họ đã phát hiện một vị thừa sai ngoại
quốc Pernot định đang tạm trú tại nhà ông Câu.
Đêm hôm đó, khi mọi người đã an giấc, cha Pernot ra sân đi dạo để hít thở
không khí trong lành và cầu nguyện giữa khí mát trăng sao. Đêm thanh như có
phép mầu làm tiêu tan đi những mệt nhọc ban ngày và giúp cha hướng về Đấng
Tạo Hóa cao thẳm, thầm ước mong các tín hữu Việt Nam sẽ đông đúc như sao ở
trên trời. Trước khi khép cửa để trở vào nhà ẩn nấp, cha còn nói với lại: “Chào
các bạn tinh tú nhé. Thực là tồi tệ cho những ai bắt tôi phải sống thế này.” Thế là
2 người rình rập hôm đó mừng rỡ, họ vội vã kéo nhau đi báo cho quan trấn thủ
Châu Đốc. Họ tố ông Câu Phụng chưa chấp Tây dương đạo trưởng. Họ cũng
không quên xin phái quan lãnh binh đi bắt, chứ đừng báo cho quan huyện, vì
quan này thông đồng với người Công Giáo.
Sáng ngày 07.01.1859, ông Câu Phụng vẫn chưa hay biết gì cả. Ngoài thừa
sai Pernot, còn có cha Phêrô Quý (cha sở mới của họ Đầu Nước) đang trọ tại nhà
ông. Hai linh mục vẫn dâng lễ như thường. Sau đó, mới có người chạy về báo tin
là quan quân Châu Đốc đi thuyền và đi bộ đang tiến đến nhà ông. Ông Phụng
liền cử người đưa 2 cha đi trước, nhưng cha Quý nhất định ở lại, vì nghĩ rằng
mình có thể trà trộn vào dân được, và tìm chỗ ẩn nấp ngay trong nhà.
Đến khi quan quân ập vào hạch hỏi và dọa đánh chủ nhà, cha sở Quý tự ý ra

trình diện. Thế là quân lính liền bắt trói ông Câu Phụng, cha Quý và 32 giáo hữu
khác áp giải về Châu Đốc. Trước mặt quan, vì có người tố cáo, ông Câu (Trùm)
khẳng khái xác nhận mình đã từng tiếp đón và cho thừa sai nước ngoài trọ tại
nhà. Nhưng sau đó, dù tra tấn hay dụ dỗ nhiều lần, ông nhất định không khai
thêm chi tiết nào khác về các thừa sai và cương quyết không bỏ đạo.
Kỷ vật cuối cùng.
Sau 6 tháng giam giữ, không hy vọng gì các tù nhân đổi ý, các quan trấn
Châu Đốc làm án gửi về kinh đô xin xử giảo và vua Tự Đức châu phê liền. Ngày
31.07, linh mục Phêrô Đoàn Công Quý và ông Câu Lê Văn Phụng được đưa ra
pháp trường Cha Và. Cả 2 vị bình tĩnh, cha Quý vừa đi vừa đọc kinh Mân Côi,
còn ông Câu thì dặn dò bạn hữu tha thứ cho những kẻ hại mình.
Tại pháp trường, ông Câu gặp các con mình. Ông đeo vào cổ con gái - cô
Anna Nhiên - ảnh Thánh Giá và nói: “Con ơi, hãy nhận lấy kỷ vật của ba. Đây là
ảnh Chúa Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. Ảnh này quý hơn vàng bạc bội phần. Con
hãy luôn mang nơi cổ và trung thành cầu nguyện sớm chiều con nhé.”
Ông cũng dặn con trai, đừng chôn cất rầm rộ, và nhớ chôn ông bên cạnh cha
sở của mình. Tiếp theo, 2 chứng nhân của Chúa quỳ xuống cầu nguyện. Cha
Quý giải tội cho ông Câu. Sau 3 tiếng chiêng vang, vị linh mục bị chém đầu, còn
ông Câu Emmanuel bị siết cổ bằng dây thừng do 2 người kéo.
Đức Thánh Cha Piô X đã suy tôn 2 vị tử đạo lên bậc Chân Phước ngày
02.05.1909.
Nghĩa cử quảng đại tha thứ của ông Câu Emmanuel Lê Văn Phụng trước giờ
tử đạo đã là bài giảng hùng hồn nhất về sự bao dung của đức bác ái Kitô giáo.

Đức cha Lefèbvre Nghĩa bị giam ở Cung Quán viết thư giới thiệu thầy Sáu Minh đến Đức cha Thể.

Cha Tuần muốn nói đến Đức cha Henares Minh và Delgado Y, tử đạo ngày 26.06 và 12.07.

Xe Diquitie RPD Promotoris Fidei super intro causae, I, tr. 17-19

Niên hiệu Tự Đức thứ 13, tỉnh An Giang, năm Kỷ vị, tháng 7 ngày 2...
Thẻ: Linh mục Đoàn Công Quý theo đạo rối, tụ họp giáo hữu, chủng sinh, sách đạo, không chịu bước qua
ảnh tượng, phạt... luật nước, luật hình phải chém.

Tháng 8