Chứng nhân đức tin
Thánh Laurensô NGÔN
Thánh Laurensô NGÔN, Nông dân (1840 – 1862) Sức mạnh của đức tin. Hai mươi hai tuổi đời, người vợ trẻ yêu dấu còn đó, rồi cha mẹ đã bao năm dưỡng nuôi mình nay đang cần người phụng dưỡng...
Tiểu sử
Thánh Laurensô NGÔN, Nông dân (1840 – 1862)
Sức mạnh của đức tin.
Hai mươi hai tuổi đời, người vợ trẻ yêu dấu còn đó, rồi cha mẹ đã bao năm
dưỡng nuôi mình nay đang cần người phụng dưỡng... Đó là nỗi ưu tư lớn của
thánh Laurensô Ngôn trong những ngày bị giam. Nhưng cũng như những
chuyện tích của nhiều vị tử đạo khác tại Việt Nam, sự yểm trợ tinh thần của
những người thân quảng đại, nhiều khi lại là yếu tố rất quan trọng. Gia đình anh
Ngôn đồng ý cho anh đang trốn về thăm nhà, trở lại nhà giam để trình diện.
Chính thân mẫu và người vợ hiền mà anh thương mến nhất, cũng đến hiện diện
trong giờ hành quyết để khích lệ anh. Một lần nữa, chúng ta được chứng kiến
sức mạnh của đức tin: Mạnh hơn bạo lực đàn áp, mạnh hơn mọi mất mát tình
thân và mạnh hơn cả sự chết.
Khôn ngoan hay dại dột?
Laurensô Ngôn chào đời năm 1840 trong một gia đình đạo đức thuộc giáo
xứ Lục Thủy (huyện Giao Thủy, phủ Thiên Trường, tỉnh Nam Định), một xứ đạo
lâu đời của địa phận Trung. Song thân là ông Đaminh và bà Maria Thảo. Anh đã
lập gia đình và là một gia trưởng gương mẫu yêu thương vợ con. Một lần anh bị
bắt và buộc chối đạo, có lẽ vì nặng lòng với gia đình, nhưng lại vì không thể bất
trung với Chúa, anh đã hối lộ tiền cho quan để được tự do.
Cuôc bách hại đạo thời vua Tự Đức ngày càng khốc liệt. Chiếu chỉ cấm đạo
cuối cùng vua ban ngày 05.08.1861 đã gieo rắc biết bao khốn khổ đau thương
cho những người dân vô tội. Chiếu chỉ này làm cho hầu như toàn bộ các cơ sở
của Giáo Hội bị tàn phá hoặc bị tịch thu. Hầu hết tài sản ruộng đất của người
Công Giáo bị cướp bóc đốt phá và phân chia cho người ngoại giáo. Giáo hữu bị
thích hai chữ “TẢ ĐẠO” vào má, và cứ năm người ngoại giáo quản lý một tín
hữu. Giáo sĩ, tu sĩ bị bắt và đa số bị chết rũ tù hoặc tử đạo, một số trốn lên rừng
sâu chết đói hoặc chết bệnh dần dần... Trong lịch sử bách hại của Giáo Hội hoàn
cầu, hiếm có nơi nào bị bách hại vừa tinh vi vừa tàn bạo như thế.
Vào giai đoạn cao điểm này, anh Laurensô Ngôn đã bị bắt lần thứ hai ngày
08.09.1861, anh bị giải về phủ Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Trong tù vì lo lắng
cho gia đình, anh tìm cách trốn về để trấn an và khuyến khích cha mẹ, vợ con
bền chí trung thành với đức tin, rồi anh trở lại trại giam. Quan truyền lệnh đóng
gông và giải anh sang nhà giam An Xá, thuộc huyện Đông Quan.
Trong ngục tù, anh Ngôn chịu nhiều khổ nhục vì danh Thầy Chí Thánh.
Thế mà anh vẫn chưa lấy làm đủ, anh còn ăn chay mỗi tuần ba lần, và anh
thường hối tiếc ăn năn mỗi khi hồi tưởng về những lầm lỗi trước đây. Ngoài ra,
anh Ngôn luôn an ủi khích lệ các bạn tù can đảm chấp nhận mọi cực hình, đừng
bao giờ xúc phạm đến Thiên Chúa. Lời anh còn được các bạn tù nhắc nhở:
“Chúng ta hãy bền vững kiên trì, dù bị đòn đánh tra tấn dã man. Chúng ta hãy lo
lắng sợ hãi khi nghĩ tới tội chà đạp Thánh Giá.”
Lần kia, quan án gọi anh và dụ dỗ:
- Anh còn trai trẻ, sao lại dại dột muốn chết? Hãy bước qua Thập Tự, anh sẽ
được thả về với gia đình.
Anh Ngôn trả lời:
- Tôi giữ đạo tôn thờ Chúa Tể trời đất. Thập Giá là phương thế Thiên Chúa
đã dùng để cứu độ nhân loại, tôi chỉ có thể tôn kính chứ không bao giờ chà đạp.
Nếu quan cho tôi sống, tôi cảm ơn quan, còn nếu không, tôi sẵn sàng vui lòng
chịu chết vì đức tin vào Chúa tôi.
Trong một cuộc tra tấn khác, khi quân lính tìm cách bắt anh chà đạp lên
Thánh Giá thì lúc đó anh lại quỳ phục xuống và kính cẩn cúi lạy Thánh Giá.
Thái độ trung tín, hiên ngang đó khiến các quan càng tức giận, họ đã lên án trảm
quyết anh.
Vinh hiển vĩnh hằng.
Tám tháng rưỡi sau ngày bị bắt, người tôi trung Laurensô Ngôn đã được
diễm phúc đổ máu ra vì danh Đấng đã hy sinh mạnh sống cho anh cùng toàn thể
nhân loại. Trước sự chứng kiến của hai người thân nhất: thân mẫu và người vợ
hiền, anh Ngôn đã hiên ngang bước ra pháp trường An Triêm Bảy Mẫu lãnh
phúc tử đạo ngày 22.05.1862.
Tại kinh thành muôn thuở Vatican, trong Vương Cung Thánh đường Phêrô,
ngày 29.04.1951, người thanh niên can trường Laurensô Ngôn đã được vị đại
diện Đức Kitô dưới trần gian, Đức Thánh Cha Pio XII suy tôn lên bậc Chân
Phước.
“Ước gì những chịu đau khổ vì nghèo khó tật nguyền, đau yếu và những thử
thách khác: chịu bách hại về công chính, cũng biết kết họp cách đặc biệt với
Chúa Kitô, Đấng đã chịu đau khổ để cứu chuộc thế giới. Vì Chúa đã tuyên bố họ
là người có phúc, và vì “Thiên Chúa của mọi ơn phúc, Đấng đã kêu gọi chúng ta
đến sự vinh hiển muôn đời trong Chúa Giêsu Kitô, sau khi chúng ta chịu đau
khổ trong một thời gian ngắn. Chính Người sẽ làm ta cho chúng ta hoàn hảo,
vững chắc và mạnh mẽ” (1Pr 5, 10).
Đúng 100 năm sau cái chết kiên cường của người thanh niên trẻ trung:
Laurensô Ngôn, lời huấn dạy của Công đồng Chung Vatican II như đã lặp lại
chính những gì mà anh Ngôn cùng bao vị tử đạo thời đại anh đã thể hiện.