Thánh Giuse HIỂN

Tiểu sử

Thánh Giuse HIỂN, Linh mục dòng Đaminh (1769 – 1840)
Người tông đồ kính Thánh Giá.
Ấn tượng đẹp nhất trong cuộc tử đạo của Thánh Giuse Hiển là hình ảnh cụ
già 71 tuổi sau bao cực hình tra tấn ban ngày, mỗi tối nắm dài trong nhà lao nắn
nót vẽ trên vải từng mẫu ảnh Thánh Giá mỹ thuật, với những nét hoa văn tinh
tế. Khi giáo hữu đến thăm, cha phát cho mỗi người một mẫu. khuyên họ cung
kính suy gẫm và xin ơn bền đỗ. Có người được ơn lạ vì mang trên mình ảnh
Thánh Giá đó. Thế là dù ở trong tù, cha đã phát động được một phong trào suy
tôn Thánh Giá ở Nam Định. Về sau, vì số người xin ảnh nhiều quá, cha phải nhờ
một anh bạn tù khắc mẫu Thánh Giá đó vào gỗ, rồi dùng mực in ra nhiều bản,
mới cung ứng đủ với nhu cầu.
Giuse Hiển sinh năm 1769 tại làng Quần Anh Hạ, tỉnh Nam Định. Từ thuở
nhỏ, gia đình đã gởi gắm cậu đến sống với Đức cha Delgado Y dòng Đaminh.
Sau khi học xong thần học, thầy Hiển được phong linh mục và được gửi đi du
học ở Manila. Ngày 12.10.1812, cha được lãnh áo dòng Đaminh và năm sau thì
khấn dòng. Trở về Việt Nam, cha giúp nhiều giáo xứ, lâu nhất là xứ Cao Mộc.
Mọi người công nhận cha sống thánh thiện, miệt mài với kinh nguyện và có tài
hoán cải lòng người.

Ai nghe cha khuyên nhủ đều thấy lòng mình sốt sắng, muốn canh tân sửa đổi
để sống sao cho xứng danh Kitô hữu.
Khi vua Minh Mạng ra lệnh cấm đạo, cha Hiển là bạn đồng hành với Giám
mục Henares Minh trên đường lưu lạc. Năm 1838, khi Đức cha về Xương Điền,
ngài xin về quê cũ là Quần Anh, sau lại di chuyển về Hưng Nghĩa rồi ở họ Trung
Thành suốt chín tháng. Tuy khó khăn và luôn luôn phải ẩn trốn, cha vẫn cố tìm
cách phục vụ cộng đoàn dân Chúa cách đắc lực, cha thăm viếng từng nhà, an ủi
khích lệ từng người và trao ban các bí tích.
Vững vàng trong thử thách.
Tối 20.12.1839, cha Hiển đi xức dầu và giải tội cho ông Đội Nhật đang hấp
hối, ông đã bỏ xưng tội lâu năm và muốn được dọn mình chết lành. Một người
ngoại giáo phát giác và tố cáo cha với Tổng đốc Trịnh Quang Khanh. Quan liền
đem quân đến vây kín làng Trung Thành. Thấy khó trốn thoát, cha cử hành một
thánh lễ sốt sắng để chuẩn bị đón nhận phúc tử đạo. Đến khi trời vừa tảng sáng,
quân lính tìm bắt được cha và lôi ra trước đình làng.
Vì chối không chịu đạp lên Thánh Giá, quan cho đánh cha 40 roi, tiết đông
giá rét góp phần làm những vết roi thêm tê buốt. Sau đó, quan truyền lấy nước
lạnh dội từ trên đầu xuống, các vết thương đang rướm máu nay gặp nước thì tím
bầm lại, quả đau đớn và xót xa! Dầu vậy, cha Hiển vẫn không hề than thở rên la
một lời, cha chỉ kêu tên cực trọng Đức Giêsu và suy niệm về cuôc thương khó
Chúa khi xưa.
Hai ngày sau, vị linh mục được giải về Nam Định và bị giam giữ hơn năm
tháng. Là một tu sĩ dòng Thuyết giáo, cha không quên sứ mạng truyền bá Tin
Mừng. Ngay ở trong tù, cha vẫn dạy đạo và rửa tội được một vài tân tòng,
khuyến khích các tín hữu kiên trung xưng đạo trước những cực hình tra tấn. Đặc
biệt cha giúp thầy Tôma Toán đã một lần đạp lên Thánh Giá, tìm lại được can
đảm tuyên xưng niềm tin cho đến ngày lãnh triều thiên tử đạo. Những mẫu ảnh

Thánh Giá cha phổ biến, đã gây được một phong trào tôn sùng Thánh Giá, giúp
người nhút nhát thêm nghị lực, giúp tội nhân hoán cải và nhiều người sắp chết
tìm lại được bình an.
Rất nhiều lần cha bị đưa ra đối chất trước tòa. Các quan khi thì tra tấn dã
man, khi thì dùng lời dụ dỗ ngọt ngào, nhưng trước sau như một, cha dứt khoát
không chịu xuất giáo. Cha nói: “Tôi đã già chẳng sống được bao lâu nữa, tôi sẵn
sàng chết vì Đấng đã chết cho tôi.”
Đầu tháng 05.1840, sau khi đã nhận được án từ triều đình, quan Tổng đốc
Trịnh Quang Khanh truyền đem cha Hiển cùng thầy Toán ra trình diện. Quan
bắt hai vị đứng trước Thánh Giá, rồi cho quản tượng dẫn ra hai thớt voi to lớn
đứng ngay sau lưng. Theo lệnh của quản tượng, hai chú voi từ từ tiến tới đẩy hai
vị đạp lên Thánh Giá. Nhưng hai vị đã khéo léo và bình tĩnh tránh ra một bên.
Cha Hiển nói thẳng với quan: “Xin quan cứ tuân lệnh vua, đừng ép thêm vô ích,
chúng tôi sẵn sàng chết để tỏ lòng yêu mến Chúa”. Trịnh Quang Khanh nghe
nói thế tức giận lắm, truyền đem thầy Toán vào ngục, bỏ đói cho chết rũ tù. Còn
cha Hiển, ông cho đem đi xử trảm ngay.
Khải hoàn trong vinh quang.
Trên đường ra pháp trường, cha Giuse Hiển phải mang gông rất nặng đi giữa
một toán lính, cha vừa đi vừa cầu nguyện và cảm tạ Chúa. Khi tới nơi xử, cha quỳ
gối thinh lặng, mắt hướng về trời cao. Trong lúc chìm đắm trong lời nguyện, cha
lãnh nhận một nhát gươm đem lại nhành lá chiến thắng tử đạo mà cha hằng
mong ước. Hôm ấy là ngày 09.05.1840. Thi thể cha Hiển được chôn ngay tại
pháp trường. Tám tháng sau, anh Phêrô Dậu (Anh Dậu cũng bị tra tấn nhưng rồi
được tha, anh thường lui tới thăm các đấng còn bị giam, và lo chôn cất sau khi
xử.), người trước cũng bị giam chung với cha vì đức tin, cải táng và đem về chôn
tại chủng viện Lục Thủy.
Đức Lêo XIII suy tôn Chân Phước cho cha Giuse Hiển, linh mục dòng

Thuyết giáo, cùng với 63 vị tử đạo tại Việt Nam khác ngày 27.05.1900.