Thánh Phêrô ĐOÀN VĂN VÂN

Tiểu sử

Thánh Phêrô ĐOÀN VĂN VÂN, Thầy giảng (1780 – 1857)
Người quản lý trung tín.
Trốn xa nhà xứ chưa được bao lâu, thầy Phêrô Đoàn Văn Vân đã thấy bồn
chồn lo lắng, không yên lòng về các công việc của giáo xứ. Gần trót cuộc đời
thầy gắn liền với trách vụ quản lý nhà xứ. Thầy dành hết nhiệt huyết mình lo
chu toàn nhiệm vụ, luôn cần mẫn miệt mài với công việc, coi đó là sứ vụ Chúa
trao phó.
Thầy Cai Vân quyết định trở về nhiệm sở của mình. Quyết định đó, lòng
nhiệt thành với chức vụ đó, đã đưa thầy vào con đường tử đạo. Thầy bị bắt ở
cổng làng Tiên Cát trên đường đến nhà xứ.
“Nhân đức như thầy Cai Vân”.
Phêrô Đoàn Văn Vân sinh năm 1780 tại làng Kẻ Bói, xứ Kẻ Sông, tỉnh Hà
Nam. Khi còn nhỏ, thầy ở với cha Thi và được gửi đi học trường Latinh. Năm 25
tuổi, cậu trờ thành thầy giảng và đi giúp các xứ đạo. Sau cùng thầy được cử về
làng Bầu Nọ, tức làng Nỗ Lực sau này, và lo việc quản lý nhà xứ. Thầy tận tụy
với công việc, có lòng thương người nghèo khó, hiền lành hòa nhã với mọi
người, nhưng lại nghiêm ngặt với chính mình. Thầy ăn uống thanh đạm, trang

phục đơn giản. Ngoài việc quản lý, thầy còn chăm lo đời sống đạo của tín hữu,
thăm bệnh nhân, giúp đỡ người hấp hối chuẩn bị về nhà Cha trên trời, dàn xếp
các mối bất hòa, chia rẽ... Cuộc sống nhân đức của Thầy là tấm gương trong địa
phận. Khi khen ngợi một thầy giảng nào, các tín hữu hay nói: “Ông này nhân đức
như thầy Cai Vân”.
Bản án đạo trưởng.
Khi đó có hai chức sắc trong làng tên là Tương và Huống bị thua bạc hết cả
tiền đóng thuế của dân, liền kéo nhau vào nhà xứ, xin vay thóc để đền trả. Nghĩ
rằng những người này quá mê bài bạc, thầy Cai Vân từ chối. Thế là họ manh tâm
thù oán và tố cáo với quan là: “Làng Nỗ Lực có đạo trưởng, có cả đạo đường và
đạo quán nữa.” (đạo trưởng: Linh mục; đạo đường: Nhà thờ; đạo quán: Nhà hội
quán.) Quan liền đem quân đến vây, nhưng hôm đó không bắt được ai. Mấy
ngày sau, Tương và Huống đón đường bắt trói thầy Cai Vân đem nộp cho quan
và vu cáo thầy là đạo trưởng.
Trước công đường, quan phủ thấy vị bô lão đã ngoài thất tuần, chỉ tra vấn
thầy xem có thực là đạo trưởng không. Thầy khiêm tốn trả lời:
- Bẩm quan, tôi nói thật không dám khai man, tôi chỉ là thầy giảng. Quan lớn
cho tôi là đạo trưởng thì đó là ý quan lớn, chớ tôi không dám nhận.
Quan lại khuyên dụ thầy quá khóa để được tha, nhưng thầy trả lời:
- Bẩm quan lớn, tôi giữ đạo đã bấy nhiêu tuổi đời, lẽ nào còn bỏ đạo.
Thầy bị giam ở Lâm Thao khoảng bốn tháng. Giáo hữu không dám đi lại
thăm nom, vì sợ quan làm khó dễ thầy. Chỉ có cha Nghiêm lén vào giải tội cho
thầy được hai lần rồi nhờ giáo hữu Lê văn Giáp đưa Mình Thánh. Được rước
Chúa, thầy thấy được an ủi lắm. Sau đó bị chuyển về giam ở tỉnh Sơn Tây hơn
hai tháng. Thời gian này, vì không có đồ tiếp tế nên thầy sống cực khổ, đói khát,
và vì không có tiền cho lính canh nên thầy bị khinh dể, sỉ nhục và khó khăn

trong mọi việc. Dầu thầy Văn cải chính nhiều lần, các quan vẫn khép án thầy là
đạo trưởng.
Phần thưởng người tôi trung.
Khi án của thầy Cai Vân “Gia Tô đạo trưởng” được vua châu phê, thầy vui
mừng chờ đợi ngày hồng phúc. Trên đường ra pháp trường, người ta thấy một vị
bô lão 77 tuổi, kiệt sức, hai người lính đỡ hai bên gông để thấy khỏi té ngã, một
người lính khác quàng dây thừng vào cổ tử tội lôi đi. Nhưng khuôn mặt thầy
luôn vui tươi và bình thản.
Đến pháp trường, thầy xin lý hình thong thả cho vài phút để cầu nguyện. Sau
đó thầy cúi đầu chịu chém, lý hình vung gươm lên và đầu thầy Cai lìa khỏi cổ.
Thầy Cai Vân hoàn tất tốt đẹp cuộc đời trần thế. Đời thầy là một cuộc đời gương
mẫu “một người quản lý trung tín, biết phân phát lúa đúng giờ cho gia nhân”.
Hơn nữa, điều quý báu đối với thầy Cai Vân chính là: “Phúc cho đầy tớ nào khi
chủ về thấy làm như thế”. Thầy Vân đã sống trọn hảo và hiến mạng sống mình
vì sứ vụ Chúa đã trao ban.
Hôm đó là ngày 25.05.1857. Giáo dân làng Bách Lộc đã an táng vị tử đạo
ngay chính nơi xử án. Sau lại chuyển thi hài thầy về mai táng ở nhà thờ Bách
Lộc.
Đức Thánh Cha Pio X suy tôn thầy Phêrô đoàn Văn Vân lên bậc Chân Phước
ngày 02.05.1909.