Thánh Phêrô Phanxicô NÉRON BẮC

Tiểu sử

Thánh Phêrô Phanxicô NÉRON BẮC, Linh mục Thừa Sai Paris (1818 –
1860)
Chọn Việt Nam làm quê hương.
Tuy chỉ ở Việt Nam hơn 11 năm, thánh Phêrô Néron Bắc đã trở nên như
người Việt Nam chính gốc. Cha cũng tập ăn tương cà như mọi người. Cha có
công phiên dịch ra tiếng Việt sách toán Pháp, chuyển ngữ các bài triết học, thần
học cho các chủng sinh, và cuối cùng gửi nắm xương tàn cho mảnh đất thân yêu
này, như ước nguyện khẩn cầu với Đức Mẹ Mân Côi trong những ngày tu học ở
Hội Thừa Sai Paris.
Phêrô Phanxicô Néron sinh ngày 21.09.1818 tại Bordeaux, địa phận Saint
Claude, nước Pháp. Là con thứ năm trong gia đình có chín anh em. Thuở thơ ấu
của Néron khá vất vả. Tuy được đi học, nhưng mỗi ngày cậu phải ra đồng chăn
súc vật, vì thế chịu nhiều ảnh hưởng xấu của các bạn. Thế nhưng một biến cố đã
thay đổi cuộc đời cậu. Năm 17 tuổi, một người cho cậu mượn cuốn sách đạo đức,
cậu đọc và nhận ra tiếng Chúa kêu gọi mình. Từ đó, cậu thay đổi hẳn lối sống.

Năm 19 tuổi, Néron xin nhưng mãi đến ngày 14.02.1839 (21 tuổi) mới được
vào chủng viện Neteroy. Sau sáu năm, thầy lên học tại chủng viện Saunier, rồi
xin gia nhập Hội Thừa Sai Paris và thụ phong linh mục ngày 17.06.1848. Bề trên
cử cha Néron đi giảng đạo tại Việt Nam. Trong những ngày đợi tàu, cha Néron
thường xin Đức Mẹ Mân Côi cho mình được dâng hiến mạng sống vì sứ vụ tại
xứ truyền giáo. Ước nguyện của cha là một khi đã vào được Việt Nam, sẽ không
bao giờ phải rời khỏi đất nước này.
Ngày 28.03.1849, cha đến trình diện Đức cha Retord Liêu, khi ấy đang coi
địa phận Tây Đàng Ngoài. Đức cha gửi cha Néron đến Kẻ Vĩnh để học tiếng Việt
và đặt cho ngài tên mới là Bắc. Năm 1852, Đức cha trao cho cha giúp xứ Kim
Sơn, tỉnh Ninh Bình. Năm 1854, Đức cha cử cha làm Bề trên chủng viện Kẻ Vĩnh
coi sóc 150 em. Cha kiên nhẫn giảng dạy chủng sinh các kiến thức cần thiết và
dịch cho họ sách toán học ra tiếng Việt. Với các lớp đại chủng sinh, cha dạy họ
về triết học và thần học. Một lần cha bị bắt, nhưng được Đức Giám mục chuộc
lại.
Những chặng đường Thập Tự.
Dù bận rộn với việc giảng dạy, cha Bắc đã không sao nhãng đời sống nội
tâm. Mỗi ngày cha đều quỳ suy niệm cuộc thương khó đức Chúa Giêsu qua 14
chặng đường Thánh Giá. Cha ăn chay các ngày thứ sáu, các ngày vọng lễ trọng,
suốt mùa chay và đặc biệt cả những ngày vọng lễ Đức Mẹ. Năm 1858, đang khi
phụ trách bốn giáo xứ ở trên Sơn Tây, coi sóc 16 ngàn tín hữu, cha bị bắt lần thứ
hai, phải chuộc 300 lạng bạc.
Ngày 17.01.1860, vì thất bại trong việc quan hệ với Pháp, vua Tự Đức đã ra
một chiếu chỉ cấm đạo gắt gao hơn: “Tất cả các quan phải triệt để thi hành chỉ
thị của Trẫm. Nếu theo ý riêng mình như xảy ra trước đây, sẽ bị nghiêm phạt
như kẻ vi phạm luật nhà nước.” Chiếu chỉ trên khiến các quan địa phương không
dám chểnh mảng trong việc bách hại đạo nữa. Cha Néron Bắc lại là người Châu

Âu da trắng, vóc dáng cao lớn, nên rất dễ bị lộ. Các giáo xứ Công Giáo cũng
không dám cho cha trú ẩn lâu ngày. Chỗ ẩn thường xuyên của cha giờ đây là
rừng rậm. Nhưng rừng rậm đâu phải là dễ đi. Có lần cha bị mất liên lạc với giáo
hữu, bị đói khát đến kiệt sức ngất xỉu dưới một gốc cây. May mắn sau đó dân
làng Tạ Xá tìm thấy liền lấy nước cháo tiếp cho cha từng muỗng, một giờ đồng
hồ sau, cha mới tỉnh lại được.
Một hôm có tin báo là quân lính đã biết cha ở làng Tạ Xá, dân làng liền xin
lỗi rồi mời cha lên một ghe nhỏ đẩy ra giữa đồng, tiếp tế ít lương thực rồi đưa
cha đến làng Yên Tập. Dân Yên Tập cũng hoảng quá, liền cử một cụ già dẫn cha
lên một đỉnh núi vắng vẻ, ở trong lều lợp bằng lá chuối. Cha phải ở đó với cụ già
ba tuần lễ, một ngày chỉ được một nắm cơm nguội, vì nếu chụm lửa nấu cơm sẽ
bị phát hiện. Thức ăn duy nhất là một hũ tương, thỉnh thoảng mới được ít quả cà
muối. Cũng may là cha đã làm quen với món ăn này từ trước.
Cơn bách hại ngày càng gay gắt, cha Bắc lại phải tiếp tục di chuyển. Ở làng
Suồng ba tháng trong nhà một người ngoại giáo tốt bụng, rồi ở Chiêu Ửng, bị
quan quân rượt chạy sang làng Ru Bơ, rồi ẩn trong rừng rậm nửa tháng, lại về
Yên Tập, Tạ Xá và bị bắt. Có một người tên Luyện đánh bạc thua ông Lý trưởng
100 quan, ông hứa tha nợ nếu ông chỉ chỗ cha Bắc trú ẩn. Và anh “Giuđa” này đã
bán cha với giá tiền đó.
Ngày 05.08.1860, theo sự chỉ dẫn của anh Luyện, Lý trưởng và Cai tổng
Mờn đem lính đến bắt cha đang ẩn nấp tại nhà bà Truật. Cha xứ Yên Tập cho
giáo hữu đem tiền đến chuộc. Viên cai đội này không chịu, nhưng ông vẫn nhận
tiền và hứa ghi vào hồ sơ là bắt được cha Bắc ở ngoài đồng vắng, nhờ thế không
có ai bị liên lụy. Đó cũng là điều bận tâm nhất của cha Bắc. Trước mặt quan Sơn
Tây, cha luôn luôn bình tĩnh, khẳng khái và cẩn mật. Quan hỏi cha đã gặp những
ai, ở nhà nào và được ai giúp đỡ. Cha thẳng thắn trả lời: “Xin quan đừng hỏi làm
chi, tôi sẽ không khai ai hay vùng nào cả. Tôi không muốn người ấy hay vùng đó

bị các quan làm khó dễ.” Quan truyền đánh đòn cha 40 roi, nhưng cha cắn răng
chịu, không khai một lời cũng không than một tiếng.
Ông thần sống.
Điều làm cho quan, lính và dân miền Sơn Tây ngạc nhiên hơn cả là cha đã
nhịn ăn 21 ngày liền, mỗi ngày chỉ uống một bát nước. Ngồi trong cũi chật hẹp
mà khuôn mặt lúc nào cũng vui tươi. Các vết thương lở loét, cha cũng không xin
thuốc chữa trị gì hết. Dân chúng đồn thổi với nhau coi cha như một “ÔNG
THẦN SỐNG”. Họ bảo: “Không ăn mà vẫn sống, thật lạ lùng”. Thấy để cha sống
lâu, dư luận bất lợi, quan tỉnh liền làm án về kinh đô xin chém đầu và bêu giữa
chợ ba ngày rồi thả trôi sông. Vua Tự Đức liền chuẩn phê theo án xin.
Ngày 03.11.1860, vị tông đồ bị dẫn đi xử tại pháp trường Sơn Tây, cách Hà
Nội khoảng 50 cây số. Cha xin được cởi trói, cổ vẫn mang gông, bước đi nhẹ
nhàng giữa tốp lính bên ngoài cầm gươm sáng loáng. Đến pháp trường, vị chứng
nhân quỳ xuống sốt sắng cầu nguyện, rồi giơ cổ cho lý hình chém. Hai người
lính đứng hai bên tử tội cùng vung gươm một lượt, giữa lúc chiêng trống khua
lên ba hồi chín tiếng.
Vì nhịn ăn 21 ngày trước đây, dân chúng người ngoại giáo cũng tranh nhau
thấm máu “ông thần sống”. Cha Độ, chánh xứ Bách Lộc, nhờ một người ngoại
giáo đến xin thi thể vị tử đạo để chôn cất, nói rằng: “Tội nghiệp ông Tây không
có thân nhân nên làm phúc để đức cho con cháu.” Ba ngày sau, cha Độ tìm cách
chuyển thi hài về an táng ở nhà xứ. Thủ cấp vị tử đạo bị ném xuống sông Hồng,
sau các giáo dân tìm vớt mà không thấy.
Đức Thánh Cha Piô X suy tôn linh mục Phêrô Néron Bắc lên bậc Chân
Phước ngày 02.05.1909.
Địa phận nguyên quán Saint Claude hằng năm tổ chức lễ trọng thể ngày
03.11 với bài lễ riêng và chọn ngài làm bổn mạng giới trẻ trong địa phận.