Thánh Phanxicô TRẦN VĂN TRUNG

Tiểu sử

Thánh Phanxicô TRẦN VĂN TRUNG, Cai đội (1825 – 1858)
Đánh Pháp thì đánh, bỏ đạo thì không.
“Tên Trung làm cơ đội Tuyên Văn Phong, trước đây bị cáo về tội gian lận
trong kỳ thi sát hạch, phải giáng chức và xử trọng tội, nay xin gia nhập số lính đi
đánh giặc nhưng lại không chịu quá khóa nên đáng xử trảm.”
Đọc lại bản án của ông cai đội Phanxicô Trần Văn Trung trên đây, mọi
người hiểu ngay tấm lòng của vị thánh. Cũng như hầu hết những người Công
Giáo thời vua Tự Đức, ông Trung tình nguyện tham gia việc chống ngoại xâm
bảo vệ quê hương, nhưng vẫn trung thành với Thiên Chúa.
Phanxicô Trần văn Trung sinh khoảng năm 1825 tại Phan Xá, tỉnh Quảng
Trị, dưới thời vua Minh Mạng, thuộc gia đình Công Giáo. Thân phụ cậu trước
cũng là cai đội, nhưng đã về hưu. Cùng chí hướng với cha, cậu cũng tham gia
binh nghiệp và trở thành một cai đội. Khoảng 24 tuổi, anh Trung kết hôn với
một thiếu nữ cùng làng, và sinh được bốn người con. Như các gia đình Công
Giáo khác, ông cai đội chu toàn trách vụ Kitô hữu.
Vì một lý do đặc biệt, ông đã bị bắt giam trong tù. Một lần kia, cùng với
mười một bạn đồng ngũ, ông phải dự cuộc khảo thí. Trong tình hình bất an thời
bấy giờ, muốn việc thi cử trót lọt dễ dàng, phải hối lộ với quan trên. Dù đủ điều
kiện trúng tuyển, ông không thể làm khác hơn được. Không may, vì việc chia

tiền không đồng đều, các quan tranh cãi với nhau. Vua Tự Đức biết tin liền cho
cả 12 cai đội vào ngồi tù.
Yêu nước và tin Chúa.
Sau khi Cửa Hàn bị quân Pháp dưới sự chỉ huy của đô đốc Rigault de
Grenouilly đánh chiếm ngày 01.09.1858, vua Tự Đức liền cho phóng thích các
binh lính bị giam giữ để bổ sung vào số quân bảo vệ kinh thành Huế. Ông cai đội
Trung và các bạn hăng hái hưởng ứng. Nhưng khi sắp được xuất trận, các quan
bắt ép các ông phải bước qua Thập Giá. 11 người kia đều theo lệnh, còn ông
Trung nhất định không chịu nghe. Các quan hỏi:
- Tại sao không chịu đạp lên Thập Giá? Có phải mi theo đạo không?
- Thưa phải. Tôi là người Công Giáo. Tôi sẵng sàng đi đánh giặc để bảo vệ tổ
quốc, nhưng không bao giờ tôi lại bỏ đạo.
Câu nói khẳng khái trọn vẹn đôi đàng của người công dân tổ quốc và người
con của Thiên Chúa ấy đã đưa ông cai đội Trung trở lại nhà ngục. Một tháng bị
giam, ông bị điệu ra tra hỏi nhiều lần, bị tra
tấn ba lần, mỗi lần 50 roi. Những trận đòn đó không làm cho người chiến sĩ
đức tin bỏ cuộc. Dự đóan mình sẽ bị xử tử, ông chẳng những không sợ lại tỏ ra
chờ mong ngày đó nữa.
Người gia trưởng gương mẫu.
Dầu sắp chịu án tử, ông đội Trung đã bình tĩnh thu xếp việc gia đình cách
khéo léo. Ông căn dặn vợ: “Tôi có bị chết, mình lo săn sóc các con nhé! Hãy hết
lòng yêu thương các con, đừng tái hôn với ai nữa nhé!” Đứa con nhỏ 8 tuổi của
ông tên là Catarina Thông được phép ở lại giúp đỡ ông một tháng. Đến khi nghe
tin ở xứ nhà có lớp giáo lý, ông bắt nó về để theo học giáo lý và khuyên con vâng
lời dạy bảo của các linh mục.
Khi nhớ ra còn thiếu nợ vài người, ông tỏ vẻ lo lắng vì sợ các chủ nợ bắt các
con mình ở đợ để trừ nợ, vừa cực khổ lại vừa có thể quên cả đạo nghĩa nữa, nên

ông căn dặn vợ rất kỹ lưỡng, những đồ đạc nào trong nhà phải bán đi và thanh
tóan nợ nần cho chu đáo.
Thánh Giá trên cổ.
Khi không còn hy vọng làm cho ông đội Trung mất niềm tin, các quan liền
làm án tâu xin vua Tự Đức cho lệnh trảm quyết. Nhà vua liền châu phê. Sáng
06.10.1858, ông đội Trung được dẫn ra pháp trường An Hòa (Huế). Năm viên
quan cỡi ngựa và 60 lính đi bộ hộ tống. Cha Anrê Thoại ở họ Dương Sơn biết
tin, liền cải trang đi với một thầy giảng tới giải tội cho ông. Cha nhắn một người
bà con của ông tín hiệu nhận ra cha: Người sẽ cầm một điếu thuốc giơ cao ngang
mặt. Ông đội đã chuẩn bị tâm hồn để lãnh nhận Bí tích Giải tội lần cuối cùng.
Nhưng sự việc lại diễn tiến thể khác: các quan đình việc xử lại, và cho người
về xin nhà vua tha cho ông, lấy cớ việc xử án có thể bị hiểu lầm là khiêu khích
quân Pháp, họ sẽ đánh thì nguy. Đoàn người chờ đến 18 giờ chiều vẫn chưa có
tin, liền kéo nhau vào quán nghỉ ngơi, và dẫn ông đội Trung đã bị trói cẩn thận
đi theo. Chờ đến khoảng 20 giờ tối, chiếu chỉ của vua Tự Đức gửi tới nơi ra lệnh
xử tức khắc và đe phạt những quan đã xin ân xá cho ông.
Được tin, ông đội Trung hỏi tìm cha Thoại nhưng cha đã trở về vì tưởng
ngày mai mới xử án. Lúc đó, ông liền quỳ xuống nền đất, xin đao phủ lấy vôi vẽ
trên cổ hình Thánh Giá, để chứng tỏ mình trung kiên với Đức Kitô đến cùng.
Sau đó, ông hiên ngang đưa cổ cho lý hình chém. Thủ cấp ông được bêu 3 ngày
để làm gương, rồi mới được đem chôn. Hiện nay thi hài của vị chứng nhân được
lưu giữ ở nhà thờ họ Dương Sơn.
Đức Thánh Cha Piô X suy tôn ông đội Phanxicô Trần Văn Trung lên bậc
Chân Phước ngày 22.05.1909.