Thánh Gioan Louis BONNARD HƯƠNG

Tiểu sử

Gioan Louis Bonnard Hương sinh ngày 01.03.1824 tại St. Christot-en-Jarret,
địa phận Lyon, nước Pháp. Năm 12 tuổi, cha mẹ lo liêu cho cậu vào chủng viện
Alixe. Tuy học hành không xuất sắc, cậu được mọi người mến thương vì tính
hiền lành và đời sống đạo đức. Trong thời gian này, cậu được nghe nhiều tin tức

và mẫu gương truyền giáo ở vùng Viễn Đông, nên cũng ước ao sang Việt Nam
giảng đạo. Ngày 04.11.1846, Bonnard xin vào Hội Thừa Sai Paris hoàn tất
chương trình thần học và thụ phong linh mục ngày 24.12.1848. Đầu năm 1849,
cha Bonnard lên đường sang Việt Nam.
Khi vừa đến Phố Mới (Singapore), các Bề Trên định cử cha sang truyền giáo
ở Ai Lao. Nhưng vì đường bộ không thể đi được, cha phải vòng về Hương Cảng
tìm đường khác. Cuối cùng, các Bề trên quyết định bổ nhiệm cha vào địa phận
Tây Đàng Ngoài. Đức cha Liêu đón tiếp cha ân cần, đặt tên mới là Hương, tạo
điều kiện học ngôn ngữ và phong tục Việt Nam.
Trái chín của trời cao.
Sau đó, Đức cha đặt cha Hương coi sóc xứ Kẻ Trình và Kẻ Bảng. Mùa chay
1852, cha mời năm linh mục Việt Nam đến giảng phòng cho xứ Kẻ Bảng, nhiều
tín hữu ở chung quanh cũng đến dự. Cuối tuần tĩnh tâm, một số tín hữu ở họ Bối
Xuyên mời cha Hương về giúp cho xứ của mình. Khi đó, vua Tự Đức đã ra chiếu
chỉ cấm đạo gay gắt nên cha lưỡng lự mãi mới nhận lời. Ngày 21.03.1852 tại Bối
Xuyên, sau khi dâng lễ, cha ban bí tích rửa tội và làm nghi lễ bù cho một số trẻ
em thì thấy quân lính đến bao vây làng. Một viên quan bị cách chức muốn lập
công, đã báo tin cho quan huyện biết. Cha Hương vội cởi áo lễ, chạy băng qua
đồng lúa, nhưng vì nước ngập đến thắt lưng nên không thoát kịp và bị bắt. Trên
đường áp giải cha về huyện, quân lính đi nhanh quá, cha nói với họ rằng: “Anh
nào gấp cứ đi trước, còn tôi lúc nào đến cũng được, chẳng có gì phải vội”, lính
mới đi chậm lại.
Đức cha Liêu nghe tin cha bị bắt liền cho người đem tiền đến chuộc, nhưng
quan huyện không tiếp. Đức cha gửi thư cho cha Hương như sau:
“
Theo tính tự nhiên, việc cha bị bắt làm tôi buồn phiền quá đỗi. Tôi rất đau lòng
khi bị mất cha, đang lúc cha có thể đảm trách những nhiệm vụ lớn lao cho miền truyền
giáo. Có thể thấy rõ rằng cha được hạnh phúc là người con rất yêu dấu của Đức Kitô

khổ nạn, nếu không nghĩ như thế, tôi muốn khiển trách cha. Tại sao đang ở một nơi có
thể phục vụ đắc lực hơn nữa, cha lìa bỏ Kẻ Bảng để chui đầu vào ngõ cụt Bối Xuyên?”
“Tại Kẻ Bảng, cha đã gặt hái được biết bao thành quả. Những bó lúa chín vàng ở
đây thật nhiều, thật nặng với những hạt lúa chắc nịch. Tại đây cha đã ép cho Chúa
Cha tràn lan thứ rượu nho là các nhân đức...Thôi, tôi sẵn sàng tha thứ cho cha, vì
chính Thiên Chúa đã muốn thế. Dưới mắt Ngài, cha là trái cây chín mọng của trời
cao, trái cây sắp được Ngài hái về...
” (Launay III, tr. 270-271).
Ngọt ngào biết bao: đau khổ vì Đức Kitô.
Quan huyện chỉ giam giữ cha một đêm, sáng sớm hôm sau cho áp giải ngài
lên tỉnh Nam Định. Hơn một tháng tù, cha bị đưa ra tòa tra khảo bốn lần. Cũng
như những vị thừa sai khác, quan Tổng đốc hỏi cha về tên tuổi, quê quán, lý do
đến và những gì đã làm tại Viêt Nam. Nhiều lần các quan hỏi về những nơi cha
đã đi qua hay trú ngụ, và dọa đánh đón nếu không khai. Cha đáp: “Các ngài
muốn đánh thì đánh, chứ đừng mong tìm được một lời có hại đến các tín hữu.
Tôi đến đây để phục vụ cho đến chết. Các ngài đã lầm to nếu nghĩ tôi sẽ tiết lộ
điều dù rất nhỏ.” Khi các quan nói cha đạp lên Thánh Giá và dọa kết án tử hình,
cha trả lời: “Tôi đã nói tôi không sợ đòn đánh lẫn cái chết, tôi sẵn sàng chịu tất
cả...Tôi không đến đây để chối đạo, hay làm gương xấu cho các Kitô hữu.”
Trong một lá thư, cha Hương tâm sự rằng:
“
Nói chung, trong một cuộc khảo cung, tôi có kinh nghiệm cụ thể hiệu lực lời Đức
Kitô: “Các con đừng sợ phải trả lời gì với các quan trần thế, Chúa Thánh Linh sẽ nói
thay cho các con.” (Mt 10, 20) Thực vậy, tôi không thấy bối rối chút nào, không thấy sợ
gì và chưa bao giờ nói tiếng Việt Nam lưu loát và dễ dàng đến thế.
”
Thứ Sáu Tuần Thánh năm đó, Đức cha Liêu tìm cách gửi cha Lê Bảo Tịnh
vào ngục giải tội và đưa Mình Thánh. Cha Hương tâm sự: “Đã lâu chưa bao giờ
tôi vui đến thế, khi mang trong mình Vua các thiên thần. Quả thật, cần phải vô
tù mang gông xiềng để hiểu được việc chịu đau khổ vì Đức Kitô, Đấng chúng ta

hằng yêu mến, thật ngọt ngào biết bao. Các bạn tưởng gông cùm của tôi nặng
lắm sao? Ô không, ngược lại tôi thấy vui mừng vì tôi biết gông xiềng của Đức
Kitô còn nặng hơn bội phần. Tôi vui mừng vì có thể nói như thánh Phaolô:
“Người tù của Đức Kitô.”
Cha Hương cũng viết thư an ủi song thân rằng: “
Cha mẹ đừng buồn khi hay tin
con bị bắt giam và đổ máu vì Đức Kitô. Cha mẹ có yêu con thì hãy vui mừng vì con
được phúc trọng ấy... Sẽ có ngày cha mẹ và con đoàn tụ trên Thiên đàng, khi đó chẳng
còn lo phải xa cách nhau nữa.
”
Về phần các quan, thấy không thể làm được cha xuất giáo thì viết án gửi về
kinh đô rằng: “
Chúng thần đã tra khảo nhiều lần nhưng y không chịu khai gì cả.
Không cần kéo dài vụ án nữa, đây là tên mọi Tây, một trọng phạm, hiển nhiên là đáng
bị tử hình...
”
Nhận được tin về bản án, Đức cha Liêu viết vào tù: “
Xin cha cứ bình an. Tôi sẽ
săn sóc đặc biệt những bạn tù và những tín hữu của cha. Tôi sẽ là một người cha nhân
từ của họ...Cha xin tôi ban phép lành, nhưng tôi đã chúc lành cho cha từ ngày cha mới
đến, ơn lành đó vẫn ở với cha đến bây giờ. Phải, tôi đã chúc lành cho cha khi đặt tên
cha là “CỐ HƯƠNG”.. .Nguyện xin sức mạnh của Chúa Cha nâng đỡ cha trên đấu
trường cha sắp bước vào. Nguyện xin công nghiệp Chúa Con an ủi cha trên đồi Canvê
cha sắp bước lên. Và nguyện xin tình yêu Chúa Thánh Thần sưởi ấm cha trong ngục
tù, nơi cha sẽ khởi hành đi đón nhận nhành vạn tuế tử đạo.
”
Trong tay Ngài, lạy Chúa!
Và đây là bản di chúc của vị chứng nhân:
“
Giờ long trọng đã điểm. Vĩnh biệt, xin chào tất cả mọi người đã thương mến và
nhớ đến tôi. Xin hẹn gặp nhau trên Trời...Trông cậy vào lòng nhân từ Chúa Giêsu, tôi
xin Ngài tha thứ muôn vàn tội lỗi cho tôi. Tôi tự nguyện hiến dâng máu và mạng sống
vì yêu mến Ngài, và vì những linh hồn yêu dấu mà tôi muốn phục vụ hết mình. Ngày
mai thư bảy, 01.05, lễ thánh Philipphê và Giacôbê Tông đồ, giáp năm ngày sinh nhật

trên trời của cha Đông, tôi nghĩ sẽ là ngày hiến tế của tôi. Xin cho ý Chúa được thể
hiện. Tôi vui lòng chịu chết. Xin chúc tụng Chúa. Xin chào tất cả trong Thánh Tâm
Chúa Giêsu và Mẹ Maria. Trong tay Ngài, lạy Chúa, con xin phó thác hồn con. Người
tù của Đức Kitô.
”
Sáng ngày 01.05.1852, cha Hương rước lễ lần cuối, vui vẻ theo quân lính ra
pháp trường Bảy Mẫu, cách đó một dặm rưỡi về phía nam. Đến nơi, cha quỳ trên
chiếu cầu nguyện. Cha phải chờ một giờ đồng hồ, vì quân lính quên mang dụng
cụ tháo gông, phải chạy về nhà kiếm. Sau đó, họ trói vị chứng nhân vào cọc.
Theo hiệu chiêng trống, lính chém đầu cha rơi trên cát. Dân chúng ùa vào thấm
máu làm kỷ niệm, nhưng lính dùng roi đuổi tất cả ra xa, sau đó họ lấy áo ngoài,
áo lót và hai ống quần cắt ra làm nhiều mảnh bán cho dân. Thân mình và đầu vị
tử đạo được đưa lên thuyền bỏ trôi sông. Đức cha Liêu đã cho người đi một chiếc
thuyền lảng vảng gần đó kịp thời vớt đưa về Vĩnh Trị. Đêm đó, Đức cha và vài
linh mục âm thầm dâng lễ và an táng vị tử đạo trong chủng viện.
Ngày 27.05.1900, Đức Giáo Hoàng Lêo XIII suy tôn cha Gioan Louis
Bonnard Hương lên bậc Chân Phước.