Thánh Augustinô SCHOEFFLER ĐÔNG

Tiểu sử

Thánh Augustinô SCHOEFFLER ĐÔNG, Linh mục Thừa Sai Paris (1822
– 1851)
Ơn gọi loan báo Tin Mừng.
Đối với thánh Augustinô Đông, sứ mệnh loan báo Tin Mừng là một nhiệm
vụ tông đồ cao cả nhất, đặc biệt cho những miền truyền giáo xa xăm. Đó là điều
thánh nhân hằng mong ước trước khi gia nhập Hội Thừa Sai Paris, mặc cho gia
đình nhiều lần cản trở, thánh nhân đã chọn lựa dứt khoát theo ý Chúa hơn là
nghe lời cha mẹ trần gian. Và khi rời đất Pháp, ngài đã nói: “Tôi không biết điều
gì sẽ xảy ra đến với tôi, nhưng điều tệ nhất có thể đến, đó là phải chịu một nhát
gươm...nhưng tôi tin rằng người tội lỗi như tôi, sẽ chẳng đáng được ơn trọng ấy.”
Augustinô Schoeffler sinh ngày 22.11.1822 tại Mittelbronn tỉnh Lorraine,
nước Pháp. Từ bé cậu đã tỏ ra là một người đạo đức, chăm học, siêng năng cầu
nguyện và có ý huớng đi tu. Cha xứ nhận đỡ đầu và đưa cậu vào chủng viện địa
phận Nancy. Trong chủng viện, cậu tuân giữ đúng đắn kỷ luật, vâng lời Bề trên,
hòa thuận với bạn bè và học hành xuất sắc, nên được mọi người yêu mến. Sau
khi học triết lý và năm thứ nhất thần học, thầy Schoeffler cảm thấy Chúa kêu gọi
mình đi truyền giáo nên xin phép cha mẹ chuyển qua Hội Thừa Sai Paris.
Thời gian đó, những tin tức về công cuộc truyền giáo ở Đông Nam Á gởi về
không lấy gì làm sáng sủa. Đi truyền giáo như là đi vào chỗ chết. Do đó, song

thân thầy cố sức ngăn cản. Ông bà nói nhiều lời nặng nề khiển trách con không
vâng lời, Schoeffler đắn đo nhiều nhưng căn cứ vào lời Chúa: “Ai yêu cha mẹ hơn
Thầy thì không đáng làm môn đệ Thầy” (Mt 10, 37), Schoeffler quyết định gia
nhập Hội Thừa Sai Paris dù cha mẹ không đồng ý. Khi đó thầy viết thư cho một
người bạn: “Than ôi! để theo Chúa Giêsu vất vả quá, vướng đường nọ, mắc
đường kia.” Người bạn đó nhắn nhủ: “Việc giảng đạo là việc quan trọng, nếu tự ý
làm mà không được Chúa gọi thì có nguy cơ mất linh hồn đó.” Thầy trả lời: “Xin
đừng quên lời Kinh Thánh: Phải vâng lời Thiên Chúa hơn vâng lời người ta.” (Cv
4, 19)
Không để ai liên lụy.
Gia nhập Hội Thừa Sai Paris ngày 09.10.1846 thì ngày 29.05.1847, thầy
Schoeffler được thụ phong linh mục. Sau đó, được gửi đến địa phận Tây Đàng
Ngoài. Đức cha Retord Liêu vui mừng đón tiếp, giữ cha lại trụ sở học tiếng và
phong tục Viêt Nam, rồi cho cha tháp tùng trong các cuộc kinh lý để hiểu rõ
tình hình địa phận hơn. Sau đó, cử cha lên coi xứ Đoài. Trong nhiệm sở mới, cha
Đông tích cực làm việc mục vụ và truyền giáo, số người trở lại ngày càng nhiều.
Khi vua Tự Đức ra chiều chỉ cấm đạo năm 1848, cha nói: “Kỳ này thế nào trong
chúng tôi cũng có kẻ bị chém, chớ gì người đó là tôi.” Thế nhưng cha vẫn an toàn
làm việc được ba năm.
Ngày 01.03.1851, sau khi đến giảng phòng mùa Chay cho xứ Bầu Nọ, cha
Đông đi đường rừng qua giảng ở Bản Mộ thì bị quân lính bắt. Thời đó cuộc nổi
loạn ở Hoàng Bảo (Trưởng tử của vua Thiệu Trị) mới thất bại, lính tuần đinh
đang truy lùng các thành viên còn sót lại. Tín hữu Bầu Nọ cũng biết chuyện,
nhưng lại chủ quan, nghĩ rằng lính chỉ đi lùng ban đêm, nên đưa cha Đông đổi
chỗ giữa ban ngày, không ngờ có một tín hữu ham tiền đã đi báo cho quan. Họ
bố ráp và bắt cha đang len lỏi trong rừng rậm. Một linh mục Việt và hai chú giúp
lễ cùng bị bắt với ngài.

Quan Tuần phủ địa phương tuyên bố mình không có ý giải nộp vị thừa sai,
và ra giá chuộc là một nén vàng với 100 nén bạc, cha Đông trả lời không có số
tiền đó. Nhưng một lát sau, cha chợt hiểu ra rằng những người này dù đòi được
tiền rồi, cũng vẫn nộp mình cho quan lớn như thường, nên cha nói: “Vì quý ông
nhất quyết đòi tiền chuộc, hãy thả những người này về, chỉ có họ mới biết chỗ
tôi để tiền.” Quan Tuần tưởng thật nên trả tự do cho linh mục Việt Nam và hai
chú giúp lễ. Phần cha Đông, khi thấy họ đã đi xa, mới nói rõ ý muốn chỉ một
mình bị bắt thôi.
Tức giận viên quan cho người giải cha lên tỉnh Sơn Tây. Dọc đường gặp một
người tín hữu, cha nói: “Hãy về nói với anh chị em, đừng lo sợ gì hết, dù thế nào
tôi cũng không khai một ai cả.” Khi đến tỉnh, các quan điều tra về quê quán, tên
tuổi, đến An Nam bao lâu, cư trú những nơi nào, có biết vua cấm đạo không.
Cha đáp:
“Tôi tên Augustinô, quê ở nước Pháp, năm nay 29 tuổi, tôi đến đây chỉ để
giảng đạo Đức Chúa Trời. Tôi đã biết An Nam cấm đạo ngặt, nhưng tôi không
sợ xử tử. Còn việc ở đâu, tôi sẽ không nói, đừng hỏi làm gì.”
Ngày 05.03 lại bị điệu ra tòa, cha Đông vẫn khai như cũ và cương quyết từ
chối việc đạp lên Thánh Giá, nên ngày hôm đó, các quan làm án gửi về kinh đô:
“Tên Ao-du-tinh là người Tây, dám coi thường luật nước, đến đây giảng đạo dụ
dỗ dân chúng. Chiếu theo sắc chỉ của Đức Vua, y phải chịu trảm quyết, bỏ đầu
trôi sông. Về những kẻ chứa chấp, thần đã tra hỏi nhưng y không chịu nói. Lý
trưởng và những kẻ có công, xin theo lời truyền, thưởng 30 lạng bạc. Riêng viên
Tuần phủ, xin thưởng thêm một số nữa.” Tuy nhiên, mãi đến tháng 04.1851, nhà
vua mới châu phê bản án.
Suốt một tháng tù, cha Đông bị quản thúc rất chặt chẽ. Một thầy giảng giả
làm lính canh đến gần ngục mà vẫn không dám nói gì. Khi thấy cha, thầy thổn
thức muốn khóc nên phải vội trở ra ngoài ngay, sợ bị lộ. Một tín hữu quan hệ

riêng với viên cai ngục để vào tiếp tế ít nải chuối, vô tình quan tỉnh đi ngang
nhìn thấy, liền ra lệnh sa thải viên cai ngục đó. Tuy nhiên, dù nghiêm ngặt như
thế, cha Phượng cũng vào giải tội cho ngài được một lần, nhờ giả dạng làm người
bán hàng rong.
Ngày 11.04 bản án của vua ra đến Sơn Tây: “Trẫm đã cứu xét hồ sơ Tây
dương đạo trưởng ở Sơn Tây. Luật nước đã cấm đạo Gia Tô. Thế mà tên Ao-du-
tinh vẫn cả gan vào nước ta giảng đạo lừa dối dân. Trẫm truyền trảm quyết, đầu
y thì bỏ trôi sông để răn dạy kẻ khác.” Bản án xác định ngày xử là 01.05 Dương
lịch, đúng ngày đầu tháng hoa dâng kính Đức Mẹ. Cha Đông nghe tin đó thì vui
mừng quỳ ngay xuống đất tạ ơn Chúa và Đức Mẹ đã xếp đặt cho mình được tử
đạo vào ngày đầu tháng Đức Mẹ.
Ngày khải hoàn.
Ngày xử diễn ra như một ngày hội. Cha Đông đi chính giữa, hai bên là tám
binh sĩ tay cầm gươm sáng loáng, phái trước là hai hàng lính, mỗi hàng 50 người,
một hàng cầm súng, hàng kia cầm giáo. Khi có hiệu lệnh, lính ở hai hàng này bắt
chéo súng và giáo làm thành một cổng chào. Phía sau có hai thớt voi trận chở hai
viên quan giám sát. Vị chứng nhân đi giữa đoàn rước, cười tươi tỉnh như ngày
khải hoàn. Cổ mang gông, đầu ngẩng cao, hai tay ôm xích sắt để đi khỏi vướng,
cha thỉnh thoảng nhắm mắt lại cầu nguyện. Đức cha Retord Liêu sau này đã phải
kêu lên: “Đẹp biết bao cái chết của vị tử đạo!” Hầu hết mọi người hiện diện hôm
đó bao quanh cha đều sửng sốt và thán phục.
Khi đến nơi xử, pháp trường Năm Mẫu, cha Đông quỳ xuống cầu nguyện
một lát, rồi cầm Thánh Giá đeo trên cổ cung kính hôn ba lần, đoạn cởi áo đưa
đầu cho lý hình và nói:
- Anh làm nhiệm vụ nhanh lên.
Quan giám sát nghe thấy cản lại:
- Không được, cứ phải chờ đến hồi chiêng thứ ba mới được chém.

Hôm đó, người lý hình run sợ quá, nên chém ba nhát mà vẫn chưa đứt, phải
lấy gươm cắt phần thịt còn lại. Đầu vị tử đạo bị bỏ trôi sông mất tích. Thi thể
ngài được chôn cất tại chỗ, sau hai đêm tín hữu cải lên đem về an táng ở họ Bách
Lộc.
Đức Giáo Hoàng Lêo XIII suy tôn cha Augustinô Schoeffler Đông lên bậc
Chân Phước ngày 27.05.1900.